بیروت

در آستانه معرفی وزیران دولت دهم به مجلس شورای اسلامی برای کسب رای اعتماد قرار داریم و پس از این مرحله بطور رسمی کار دولت دهم آغاز می‌شود در این میان سیاست خارجی این دولت، فرصت‌ها و چالش‌های پیش روی ایران در عرصه بین‌المللی همچنین تاثیر انعکاس سیاست داخلی کشور در سیاست و روابط خارجی موضوعاتی است که نیاز به بررسی و تحلیل دارد.

گفتاری از حمیدرضا دهقانی پوده، رئیس مرکز مطالعات خاورمیانه وزارت امور خارجه:

به نظر می‌رسد که در ماه‌های آتی ما شاهد توجه بیشتری به بحث‌های مربوط به منطقه در نگاه سیاست خارجی جهانی باشیم و جمهوری اسلامی ایران در راس این نگاه و توجه قرار دارد.

در ایالات متحده امریکا شخص آقای اوباما از زمان تصدی مسئولیت ریاست جمهوری به دنبال این است که سیاستی را در مورد ایران تدوین کند و به نظر می‌رسد که با ارسال نمایندگان متعدد به منطقه در راستای تکمیل این سیاست گام بر می‌دارد، به طور طبیعی به دلیل جایگاه بالای ایران در این سیاست گذاری و نگاه جدید شاهد تحول بزرگی در منطقه هستیم.

این انتظار در طول ماه‌های گذشته و به ویژه هفته‌های اخیر همواره از سوی بسیاری از تحلیل‌گران سیاسی منطقه و جهان مطرح شده که دولت جدید امریکا یکی از مهمترین عناصر سیاست خارجی خود در منطقه را نوع نگاه و تعامل با جمهوری اسلامی ایران قرار داده است، لذا آقای اوباما همواره در مصاحبه‌ها و سخنرانی‌های خود اعلام کرده که منتظر دولت جدید در ایران است.

این انتظار در حقیقت ناشی از ابراز تمایل طرف امریکایی برای تعامل است و طرف ایرانی نیز پس از انتخابات و آغاز به کار هیات دولت به سویی حرکت خواهد کرد که در پاسخ به امریکاییان باید نظر خود را اعلام کند.

برخی معتقد بر این هستند که این روند به سویی خواهد رفت که شاهد نوعی اوج گیری در نگاه جدید ایالات متحده به ایران خواهیم بود. در واقع تحولات مربوط به انتخابات در داخل ایران و تحولات منطقه و وجود گره‌ای در منطقه به نام دولت اسرائیل باید در چارچوب واحدی مورد بررسی قرار گرفته و راه حلی برای آن ارائه شود.

این که چه میزان تحولات مربوط به انتخابات در ایران و نوع عکس العمل اسرائیلی‌ها، اروپائیان، برخی کشورهای عربی و عناصر در داخل ایالات متحده امریکا در تعامل ایران و امریکا و سیاست واشنگتن نسبت به تهران موثر بوده است و این که تا چه اندازه آقای اوباما را تحت تاثیر قرار داده است هنوز مشخص نیست و ما در اظهارات مقامات امریکایی شاهد نوعی تفاوت در آراء هستیم.

به نظر می‌رسد که این تفاوت آراء ناشی از وضعیت متحرک هر یک از این پرونده‌ها و تاثیر آنها بر سیاست امریکا در منطقه است و به دلیل نفوذ هر یک از این عناصر در تاثیر گذاری بر سیاست امریکا نمی‌توان دیدگاه واحد یا قطعی را از سوی امریکا در قبال ایران شاهد بود.

این نوع تغییر در نگرش را ما در قبال سایر پرونده‌های موجود در روابط امریکا و دولت‌های منطقه شاهدیم، به عنوان مثال در برخورد امریکا و سوریه در حالی که واشنگتن به دنبال کاهش تحریم‌ها بر سوریه است، تحریم‌های برقرار شده بر علیه شخصیت‌های سوریه یا لبنانی مرتبط با سوریه را تمدید می‌کند.

به نظر می‌رسد که امریکاییان تلاش دارند تمامی برگه‌های خود را در برخورد یا تعامل با جمهوری اسلامی ایران حفظ کنند و تضمین‌هایی را در نوع برخورد خود با ایران به عناصر تاثیرگذار مانند اسرائیل، دولت‌های اروپایی و برخی کشورهای عربی ارائه دهند. از سوی دیگر درصددند که مخالفان رویکرد جدید امریکا برای تعامل با ایران در داخل را نیز راضی کنند.

ارائه مهلت دو ماهه به ایران در پرونده هسته‌ای و یا بحث مربوط به تحریم صادرات بنزین به ایران که مراحل اولیه خود را در سنای امریکا گذرانده است نشان از وضعیت ناپایداری در سیاست خارجی امریکا دارد که شاید نوع برخورد جمهوری اسلامی ایران و دولت جدید بتواند تا حد زیادی این ناپایداری را تعدیل و به سمت مطلوب هدایت کند.

در بعد سایر پرونده‌های مطروحه سیاست خارجی ایران در سطح منطقه، به نظر می‌رسد که ایران همچنان سیاست‌های گذشته خود را در موضوع مربوط به فلسطین، لبنان، عراق، افغانستان و کشورهای عربی ادامه دهد و ما شاهد یک تلاش جدی از سوی تهران در سال‌های آتی بر محور اقدامات چهارسال گذشته باشیم.

http://www.irdiplomacy.ir/index.php?Lang=fa&Page=26&DWritingId=224&Action=DWritingBodyView

Obama’s Iran Policy and the Tenth Administration Author : Hamid Reza Dehqani By Hamid Reza Dehqani Poudeh, head of the Center for Middle East Studies of Iranian Ministry of Foreign Affairs

In a few weeks, Ahmadinejad will present his new cabinet to the Iranian parliament and soon the tenth administration will officially start its term. Iran’s foreign diplomacy, its opportunities and challenges in the international scene, and the repercussions of domestic developments on foreign relations are issues calling for further analysis. Hamid Reza Dehqani Poudeh, head of the Center for Middle East Studies of Iranian Ministry of Foreign Affairs has commented on future diplomatic developments: Most likely, in the upcoming months Middle East will be the primary focus of global diplomacy. Naturally, Iran will be at center of this focus. In the United States, since he entered the White House, Barack Obama has set out formulation of a new Iran policy. He seems to be implementing his new policy by sending numerous envoys to the Middle East. With Iran’s outstanding position and the United States’ new policy, Middle East will witness significant developments in near future. A new approach towards Iran, and a new way of interaction by United States’ new administration is what has been expected for months, especially during the recent weeks, by many political analysts. In his interviews and speeches, Obama has frequently stated that he is waiting for the new Iranian administration. In fact, the expectations have been stirred by United States’ openly expressed inclination for interaction. The Iranian side should give a clear response to Americans after the elections and Ahmadinejad’s new presidential term. Some believe that future trends will prop up United States’ new approach. In fact, Iran’s post-election circumstances, regional developments, and a complex called Israel should be considered within a single framework, with interconnected solutions. It is not clear yet how Iran’s post-election developments, and reactions by Israel, Europe, some Arab states and political elements inside the United States will influence Tehran-Washington interaction, America’s approach towards Iran and Obama’s mindset. We are still witnessing incongruities in American officials’ remarks. The difference seems to have risen from the dynamic nature of diplomatic cases and their impact on U.S. Middle East policy. Each Middle East knot affects U.S. diplomacy in a certain way and that is the cause of incoherent comments by U.S. statesmen. This phenomenon is easily noticeable in United States’ approach towards its other Middle East foci. Take Syria-U.S. relations for example in which Washington has decided to loosen Syria sanctions while it extends restrictions against Syrian or Syria-backed Lebanese figures. It seems that Americans are trying to save all their cards in playing against Iran and assure major friends (Israel, Europe, and a number of Arab states) that their interests will not be threatened with a new Iran policy. Meanwhile, they try to gain the consent of domestic opponents of engagement with Iran. Giving Iran a 2-month limit to negotiate on its nuclear program and passing a punitive bill against companies exporting refined oil products to Iran indicate a fuzzy state in the United States’ foreign diplomacy. Iranians can clear up this disorder and tilt the balance in their own favor with a shrewd policy. Nevertheless, it seems that Iran will not change its regional policy towards issues such as Palestine, Lebanon, Iraq, Afghanistan and Arab states. In fact, Tehran will most probably continue its current polices more forcefully. 8 Saturday August 2009  14:22